Khuôn gạch lục giác có lỗ bằng nhựa PP là công cụ sản xuất gạch bê tông lát bờ kè được dùng rộng rãi tại các công trình thủy lợi, kè sông, taluy đường và mái dốc trên cả nước. Nếu khuôn không chuẩn, mặt bằng có thể giỏi đến đâu cũng không cứu được hàng gạch bị lệch, vênh, hoặc không khớp mối nối.
Nội dung chính
- 1 Gạch lục giác có lỗ dùng cho bờ kè khác gạch thông thường như thế nào?
- 2 Vì sao khuôn đúc quyết định chất lượng gạch thành phẩm?
- 3 Khuôn gạch lục giác có lỗ bằng nhựa PP: thông số và cấu tạo
- 4 Quy trình đúc gạch lục giác đạt chất lượng ổn định
- 5 Lắp đặt gạch lục giác lát bờ kè đúng kỹ thuật
- 6 So sánh khuôn nhựa PP với các loại khuôn khác trên thị trường
- 7 Cung cấp khuôn gạch lục giác có lỗ toàn quốc
Gạch lục giác có lỗ dùng cho bờ kè khác gạch thông thường như thế nào?
Gạch lát bờ kè không phải gạch trang trí. Yêu cầu kỹ thuật khác hoàn toàn so với gạch lát vỉa hè hay sân vườn.
Bờ kè chịu tác động kép: áp lực nước từ phía dưới và trọng lực từ phía trên. Nếu gạch lát kín hoàn toàn mặt kè, nước ngầm bị chặn lại bên dưới, áp lực tích tụ dần và đẩy gạch bật lên. Đây là nguyên nhân phổ biến khiến mặt kè bị phồng, vỡ từng mảng sau mùa mưa.
Gạch lục giác có lỗ giải quyết bài toán này bằng cách thoát nước trực tiếp qua lỗ giữa viên gạch. Nước không tích tụ bên dưới, áp lực được triệt tiêu, mặt kè giữ ổn định lâu dài. Ngoài ra, lỗ giữa viên gạch còn là vị trí để cỏ hoặc rễ cây nhỏ mọc xuyên qua, tạo thêm lực liên kết giữa gạch và nền đất bên dưới, đặc biệt có lợi ở các đoạn kè đất yếu hoặc nền không ổn định.
Hình lục giác là hình học tự nhiên phân bố lực đều nhất trên mặt phẳng. Mỗi cạnh của viên gạch lục giác tiếp xúc với cạnh của viên kề bên, không có góc nhọn dễ sứt vỡ như gạch vuông. Khả năng chịu tải phân tán tốt hơn, tuổi thọ mặt kè theo đó cũng dài hơn.
Vì sao khuôn đúc quyết định chất lượng gạch thành phẩm?
Sai lầm từ khuôn kém chất lượng
Nhiều đơn vị sản xuất gạch bờ kè tự chế khuôn từ gỗ, tôn mỏng hoặc nhựa tái chế không rõ nguồn gốc. Kết quả thường giống nhau: gạch mẻ đầu còn tạm được, đến mẻ thứ 20 hoặc 30 thì khuôn bắt đầu biến dạng. Cạnh khuôn bị bóp méo, lỗ giữa không còn tròn đều, và quan trọng nhất là kích thước tổng thể không còn khớp với nhau.
Gạch không đồng kích thước khiến mối nối giữa các viên không đều. Mặt kè sau khi lát bị gợn sóng, có chỗ hở rộng chỗ khít quá, nước và đất bắt đầu xâm nhập vào mối nối không đều. Sau vài mùa mưa nắng, mặt kè xuống cấp từ những điểm yếu này.
Tháo khuôn khó cũng là vấn đề thực tế. Khuôn nhựa kém chất lượng có bề mặt bên trong thô, ma sát lớn, phải dùng búa gõ mới tháo được. Gõ mạnh làm sứt cạnh gạch ngay khi vừa đúc xong, tỷ lệ phế phẩm tăng cao, chi phí vật liệu đội lên theo.
Nhựa PP và lý do được chọn cho khuôn đúc gạch bờ kè
Nhựa PP (Polypropylene) có bề mặt bên trong tương đối nhẵn sau khi ép khuôn, giúp tháo gạch ra dễ dàng mà không cần gõ mạnh. Bề mặt gạch sau khi tháo khuôn phẳng và rõ cạnh, không bị lấm bề mặt hay dính vữa vào khuôn.
PP chịu được môi trường kiềm của vữa xi măng mà không bị ăn mòn hoặc bong tróc. Độ cứng của PP đủ để giữ hình dạng khuôn qua nhiều trăm lần đúc nếu bảo quản đúng cách, không để nhiệt độ cao hoặc va đập mạnh. So với khuôn gỗ hoặc tôn, khuôn PP dùng được nhiều lần hơn đáng kể và không bị ảnh hưởng bởi ẩm và nước xi măng.
Khuôn gạch lục giác có lỗ bằng nhựa PP: thông số và cấu tạo
Kích thước phổ biến và lựa chọn phù hợp
Khuôn gạch lục giác có lỗ trên thị trường hiện nay có một số kích thước phổ biến, tính theo đường kính ngoài của viên gạch từ cạnh đến cạnh đối diện. Kích thước thông dụng nhất cho gạch lát bờ kè từ 300mm đến 500mm, độ dày gạch từ 80mm đến 120mm tùy yêu cầu tải trọng và độ dốc mái kè.
Công trình kè nhỏ, taluy đường nội đồng hoặc bờ ao thường dùng gạch 300x80mm. Kè sông lớn, mái đê hoặc công trình thủy lợi chịu tải nặng hơn cần gạch dày từ 100 đến 120mm để đủ cường độ chịu lực.
Lỗ giữa viên gạch thường có đường kính từ 80 đến 120mm tùy kích thước viên gạch. Tỷ lệ diện tích lỗ so với tổng diện tích viên gạch thường từ 15 đến 25%, đủ để thoát nước hiệu quả mà không làm giảm quá nhiều diện tích chịu lực của viên gạch.
Cấu trúc khuôn và cách tháo mẫu
Khuôn gạch lục giác có lỗ bằng nhựa PP thường được thiết kế dạng đơn: một khuôn đúc một viên gạch, hoặc dạng khung ghép nhiều ô để đúc nhiều viên cùng lúc. Loại khung ghép 4 đến 6 ô phổ biến trong sản xuất quy mô lớn vì tiết kiệm thời gian đổ và tháo khuôn.
Phần lõi tạo lỗ giữa viên gạch có thể liền với khuôn hoặc rời. Lõi rời dễ tháo hơn sau khi bê tông đạt cứng ban đầu, nhưng cần chú ý giữ lõi đúng tâm khi đổ để lỗ không bị lệch. Lõi liền khuôn đơn giản hơn về thao tác nhưng đôi khi khó tháo hơn nếu bê tông bám vào lõi.
Quy trình đúc gạch lục giác đạt chất lượng ổn định
Chuẩn bị khuôn và vữa bê tông
Trước mỗi mẻ đúc, bôi dầu tháo khuôn lên bề mặt bên trong khuôn và lõi. Lớp dầu mỏng đều, không để đọng thành vũng. Dùng dầu khoáng hoặc dầu tháo khuôn chuyên dụng, tránh dùng dầu thực vật vì dễ gây ố bề mặt gạch và không tháo khuôn tốt.
Vữa bê tông cho gạch bờ kè thường dùng mác M200 đến M250. Tỷ lệ nước xi măng cần kiểm soát chặt: vữa quá nhão chảy qua khe khuôn, gạch bị rỗ mặt; vữa quá khô khó đầm chặt, gạch bị lỗ bên trong. Độ sụt phù hợp từ 3 đến 5cm cho gạch đúc bằng khuôn nhựa PP.
Đổ và đầm vữa
Đổ vữa vào khuôn thành hai lớp. Lớp đầu đổ khoảng 2/3 chiều cao khuôn, dùng thanh đầm hoặc bàn rung để vữa điền đầy các góc lục giác và xung quanh lõi. Lớp thứ hai đổ đầy và gạt phẳng mặt trên.
Gạch bờ kè chịu lực theo phương thẳng đứng, nên mặt dưới tiếp xúc nền cần phẳng. Mặt trên viên gạch sau khi đúc là mặt dưới khi lật ra, vì vậy gạt phẳng mặt trên khuôn ngay sau khi đổ lớp cuối là quan trọng.
Tháo khuôn và dưỡng hộ
Sau 12 đến 24 giờ tùy điều kiện nhiệt độ môi trường, gạch đủ cứng để tháo khuôn. Không tháo sớm hơn vì bê tông chưa đủ cường độ, cạnh gạch dễ bị sứt khi lấy ra.
Với khuôn gạch lục giác có lỗ bằng nhựa PP, tháo bằng cách lật ngược khuôn và đẩy nhẹ từ phía đáy, hoặc gõ nhẹ xung quanh thành khuôn để phá liên kết bề mặt. Gạch rời ra dễ dàng nếu đã bôi đủ dầu và khuôn không bị biến dạng.
Sau khi tháo khuôn, xếp gạch ở nơi thoáng mát, tưới nước dưỡng hộ ít nhất 7 ngày liên tục. Gạch đạt cường độ thiết kế sau 28 ngày mới đưa ra lát công trình.
Lắp đặt gạch lục giác lát bờ kè đúng kỹ thuật
Lắp đặt gạch lục giác bờ kè không phức tạp nhưng cần tuân thủ đúng thứ tự để mặt kè đồng đều và bền lâu.
Nền kè cần được san phẳng và đầm chặt trước khi lát. Rải lớp đệm cát dày 50mm, san phẳng và tưới ẩm nhẹ. Lớp cát đệm giúp điều chỉnh độ cao từng viên gạch và thoát nước phía dưới.
Bắt đầu lát từ hàng dưới cùng, căng dây ngang để đảm bảo thẳng hàng. Các viên gạch lục giác khớp với nhau tự nhiên theo hình học, nhưng cần kiểm tra độ phẳng bằng thước 2m sau mỗi 3 đến 4 hàng. Dùng búa cao su gõ nhẹ để chỉnh viên gạch cao hơn xuống đồng mặt với các viên xung quanh.
Sau khi lát xong, rải cát mịn lên mặt kè và quét vào các mối nối. Cát trong mối nối giữ viên gạch không bị dịch chuyển ngang và hỗ trợ thoát nước đều qua toàn bộ bề mặt.
So sánh khuôn nhựa PP với các loại khuôn khác trên thị trường
Khuôn gỗ tự chế có chi phí ban đầu thấp nhưng tuổi thọ ngắn. Gỗ hút ẩm từ vữa bê tông, trương nở và co ngót theo chu kỳ, làm kích thước khuôn thay đổi dần. Sau 30 đến 50 lần đúc, khuôn gỗ thường đã biến dạng đến mức không còn dùng được.
Khuôn thép bền hơn nhưng nặng, khó vận chuyển và bảo quản phức tạp vì dễ gỉ sét khi tiếp xúc môi trường xi măng và nước. Chi phí ban đầu cao hơn đáng kể so với khuôn nhựa PP.
Khuôn nhựa PP nằm ở điểm cân bằng: nhẹ hơn thép, bền hơn gỗ, chống kiềm tốt hơn cả hai. Với điều kiện bảo quản đúng cách, khuôn gạch lục giác có lỗ bằng PP dùng được từ 200 đến 400 lần đúc, đủ để sản xuất số lượng gạch lớn mà không cần thay khuôn giữa chừng.
Cung cấp khuôn gạch lục giác có lỗ toàn quốc
Minh Quân MQB cung cấp khuôn gạch lục giác có lỗ bằng nhựa PP chất lượng cao, kích thước chuẩn, bề mặt bên trong nhẵn và tháo khuôn dễ. Sản phẩm phù hợp cho cả hộ sản xuất nhỏ lẻ đến các đơn vị cung cấp gạch bờ kè số lượng lớn cho công trình thủy lợi và giao thông.
Minh Quân MQB giao hàng toàn quốc, hỗ trợ tư vấn chọn kích thước khuôn phù hợp với yêu cầu công trình và hướng dẫn quy trình sử dụng để tối đa tuổi thọ khuôn. Liên hệ ngay để nhận báo giá và kiểm tra hàng có sẵn.
Tham khảo thêm một Khuôn bê tông tạo hình
Và một số cấu kiện bê tông đúc sẵn có tại MQB:
